علت تقه زدن گیربکس اتوماتیک هنگام تعویض دنده چیست؟
۲۴
آذر

تقه زدن گیربکس اتوماتیک هنگام تعویض دنده یکی از شایع‌ترین مشکلات خودروهای اتوماتیک است که بسیاری از رانندگان آن را تجربه می‌کنند. این مشکل می‌تواند از یک ایراد ساده مثل کیفیت پایین روغن گیربکس شروع شود و تا خرابی‌های جدی‌تر مانند شیر برقی یا ساعتی گیربکس ادامه پیدا کند. شناخت علت‌های اصلی تقه زدن، کمک می‌کند قبل از ایجاد هزینه‌های سنگین، مشکل را به‌موقع تشخیص دهید.

تقه زدن گیربکس اتوماتیک در چه شرایطی اتفاق می‌افتد؟

این مشکل معمولاً در شرایط زیر بیشتر احساس می‌شود:

  • تعویض دنده از P به D یا R
  • تعویض دنده 1 به 2 یا 2 به 3
  • شروع حرکت در حالت سرد
  • ترافیک سنگین و توقف‌های مکرر
  • شتاب‌گیری ناگهانی

دلایل رایج تقه زدن گیربکس اتوماتیک

1. روغن گیربکس نامناسب یا کثیف

یکی از اصلی‌ترین دلایل تقه زدن گیربکس، کاهش کیفیت یا سطح روغن گیربکس است. روغن کهنه یا غیراستاندارد باعث افت فشار هیدرولیک و در نتیجه ضربه هنگام تعویض دنده می‌شود.

2. خرابی شیر برقی (Solenoid)

شیرهای برقی وظیفه کنترل مسیر و فشار روغن را دارند. عملکرد نادرست آن‌ها باعث می‌شود تعویض دنده با تأخیر یا همراه با ضربه انجام شود.

3. ایراد در ساعتی یا ECU گیربکس

خطای نرم‌افزاری یا خرابی ECU گیربکس می‌تواند فرمان‌های اشتباه به گیربکس ارسال کند و نتیجه آن تقه یا لگد هنگام تعویض دنده باشد.

4. فرسودگی دسته موتور و دسته گیربکس

در بسیاری از موارد، منبع صدا و ضربه اصلاً خود گیربکس نیست. خرابی دسته‌موتور یا دسته‌گیربکس باعث انتقال ضربه به بدنه خودرو می‌شود.

5. فشار نامناسب روغن داخل گیربکس

افت یا افزایش بیش‌ازحد فشار روغن، تعویض دنده را غیرنرم می‌کند و به‌صورت تقه احساس می‌شود.

جدول مقایسه دلایل تقه زدن گیربکس

علت شدت مشکل ریسک ادامه رانندگی
روغن گیربکس نامناسب کم تا متوسط متوسط
خرابی شیر برقی متوسط زیاد
ایراد ECU گیربکس زیاد زیاد
دسته موتور خراب کم کم

راه‌حل‌های اولیه قبل از مراجعه به تعمیرگاه

قبل از اینکه سراغ تعمیرات سنگین بروید، این اقدامات اولیه را بررسی کنید:

  1. بررسی سطح و کیفیت روغن گیربکس
  2. رانندگی ملایم و پرهیز از شتاب ناگهانی
  3. گرم شدن کامل خودرو قبل از حرکت در هوای سرد
  4. اسکن خطای گیربکس با دیاگ استاندارد

تعمیرات گیربکس اتوماتیک در تویولند

در تویولند، عیب‌یابی و تعمیر گیربکس اتوماتیک با تمرکز روی تشخیص دقیق انجام می‌شود؛ چون بسیاری از مواردی که به شکل «تقه، لگد یا ضربه هنگام تعویض دنده» دیده می‌شوند، لزوماً به معنی خرابی کامل گیربکس نیستند. ابتدا با دیاگ تخصصی، بررسی کیفیت و فشار روغن، تست عملکرد شیرهای برقی و بررسی موارد بیرونی مثل دسته‌موتور/دسته‌گیربکس، علت اصلی مشخص می‌شود و بعد وارد مرحله تعمیر یا سرویس می‌شویم.

  • عیب‌یابی تخصصی تقه و ضربه هنگام تعویض دنده
  • بررسی و سرویس روغن و فیلتر گیربکس (در صورت امکان سرویس‌پذیری)
  • تست و بررسی شیر برقی‌ها، سنسورها و سیستم کنترل گیربکس
  • بررسی نشتی‌ها و افت فشار هیدرولیک
  • بازدید دسته‌موتور و قطعات مرتبط که ضربه را تشدید می‌کنند

اگر علائمی مثل تقه شدید، تأخیر در درگیری دنده، بوی سوختگی، لغزش (Slip) یا روشن شدن چراغ چک دارید، بهتر است خودرو را زودتر برای بررسی تخصصی بیاورید تا از خرابی‌های پرهزینه‌تر جلوگیری شود.

چه زمانی تقه زدن گیربکس خطرناک است؟

اگر تقه زدن همراه با علائمی مثل تأخیر شدید در حرکت، بوی سوختگی روغن، یا روشن شدن چراغ چک باشد، ادامه رانندگی می‌تواند باعث آسیب جدی به گیربکس شود و هزینه تعمیر را چند برابر کند.

سوالات متداول

آیا تقه زدن گیربکس همیشه نشانه خرابی جدی است؟

خیر. در بسیاری از موارد، تعویض یا تنظیم روغن گیربکس مشکل را برطرف می‌کند، اما بی‌توجهی به آن می‌تواند منجر به خرابی جدی شود.

رانندگی با گیربکس تقه‌دار تا چه حد خطرناک است؟

اگر تقه خفیف باشد ممکن است کوتاه‌مدت مشکلی ایجاد نکند، اما در صورت تشدید، آسیب داخلی گیربکس قطعی است.

تقه زدن گیربکس در حالت سرد طبیعی است؟

در برخی خودروها به‌صورت خفیف طبیعی است، اما تقه شدید حتی در حالت سرد نیز نیاز به بررسی دارد.